فال حافظ

سنتِ فال

خواجه شمس‌الدین محمد حافظِ شیرازی (حدود ۷۱۵–۷۹۲ ق) در سراسر جهانِ پارسی لسان‌الغیب و ترجمان‌الاسرار خوانده می‌شود. هفت‌صد سال است که دیوانِ او را نه تنها برای خواندن، بلکه برای پرسیدن می‌گشایند.

فال حافظ نوعی تفأل به کتاب است. نیّتی صادقانه یا پرسشی در دل می‌گیرید — با حرمتی برای خواجه — و دیوان را به‌تصادف می‌گشایید. غزلی که می‌آید پاسخِ حافظ است: پندی در عشق و صبر و بخت و گردشِ روزگار، در بیت‌هایی که به دلِ پذیرنده گشوده‌اند.

این آیین در دلِ زندگیِ ایرانی جای دارد — کنارِ کرسی در شبِ یلدا، بلندترین شبِ سال، و بر سرِ سفرهٔ نوروز، آنجا که بزرگ‌ترِ خانواده دیوان را می‌گشاید و فالِ هر کس را بلند می‌خواند. در شیراز هنوز زائران در حافظیه، آرامگاهِ مرمرینِ خواجه در میانِ سرو و گل، فال می‌گیرند.

اینجا آن سنت به تجربه‌ای زنده بدل می‌شود: نیّت کنید و غزلی راستین از دیوانِ کاملِ حافظ بگیرید.